Here, you should gain an empathetic understanding of the problem you’re trying to solve, typically through user research. Empathy is crucial to a human-centered design process such as design thinking because it allows you to set aside your own assumptions about the world and gain real insight into users and their needs.


Typography and antwerpen 
Desk research – Typography
Platin en Moretus 
Christopher Plantijn




History of typography

  • What is typography
    • Typography, the design, or selection, of letter forms to be organized into words and sentences to be disposed in blocks of type as printing upon a page. Typography and the typographer who practices it may also be concerned with other, related matters—the selection of paper, the choice of ink, the method of printing, the design of the binding if the product at hand is a book—but the word typography without modifier most usually denotes the activities and concerns of those most involved in and concerned with the determination of the appearance of the printed page.
    • Thus understood, there was by definition almost—but not quite—no typography before the invention of printing from movable type in the mid-15th century, and, thus understood, it is only by analogical extension that the term can be applied, if ever it can be, to “reading” in which the material at hand is something other than words that remain stationary on flat firm surfaces. The electronically created letter that lives out its brief life while moving across the face of a signboard or a cathode-ray tube is not a typographic item. Typography, then, exists somewhere between the extreme of manuscript writing, on the one hand, and the transient image on the electronic device, on the other hand. Whether the letter be made by metal type or photographic image is no longer important in defining the subject, and whether the finished item is a book or a page influences its inclusion as typographic not one bit.

      • The nature of typography
        • typography as a useful art
        • An overview of typography suggests that a number of generalized observations may be reasonable:

      First and most important, typography and printing, the mechanical processes by which the plans of the typographer are realized, are useful arts. Though there is indeed fine typography, typography is not a fine art. Books, the primary source of typographic examples, are written in the main by people with something to say; they are selected for printing in the main by publishers who see merit and hope for profit in disseminating the statements of the writers to an audience; properly they are edited and designed and printed in the main by craftsmen whose boundaries are fixed for them by considerations germane to the needs of the writers to communicate and the needs of the readers to understand and appreciate. The typographer exists not to express his own design preferences, his own aesthetic needs, but to provide a useful (because usable) connection between someone with something to say and someone to say it to.


History of typograhpy

  • Type, from Gutenberg to the 18th century
    Whatever else the typographer works with, he works with type, the letter that is the basic element of his trade. It has already been said that there have been but three major type families in the history of Western printing: black letter, commonly and not quite rightly called Gothic by the English; roman, in Germany still called by its historical name of Antiqua; and italic. All had their origin in the scripts of the calligraphers whose work printing came ultimately to replace.

Gutenberg and printing in Germany

The 11th edition (1910–11) of Encyclopædia Britannica, not uniquely in its day, gave the honour of inventing the printing press to Laurens Coster of Haarlem. Later research in the 20th century, which has more or less become common consent, gives it to Johannes Gutenberg. Actually, the amount of invention involved in the development is open to argument. Certainly, there was in the air at the time much interest in an artificial method of reproducing calligraphic scripts, and books had already been printed from blocks; the techniques necessary to the punching of type and the making of matrices from which to cast it were known to the metalsmiths; paper was replacing vellum; and wine, oil, and cheese presses were readily available as adaptable models. It remained only for someone to combine what was in existence or clearly capable of creation.

Gutenberg began his experiments around 1440 and was ready to put his method to commercial use by 1450. In that year, facing the need (not unknown to later printers) for financing, he borrowed from Johann Fust. About 1452 he borrowed once more from Fust, who at that time became his partner. The only extant printing known for certain to be Gutenberg’s is the so-called Forty-two-Line (the number of lines in each column) Bible, completed in 1456, the year after Fust had foreclosed on his partner and turned the business over to his own future son-in-law, Peter Schöffer. Experts are generally agreed that the Bible displays a technical efficiency that was not substantially bettered before the 19th century. The Gothic type is majestic in appearance, medieval in feeling, and slightly less compressed and less pointed than other examples to appear shortly.


When printing moved outward from Germany, it established itself first in Italy, where it was nurtured by German and German-trained craftsmen. Sweynheim and Pannartz (mentioned above) were the first printers in Italy. They opened their press in Subiaco in 1465 and almost immediately produced a Cicero (De oratore) printed in an early and interesting Antiqua type that would with time become roman. (This, rather than a type cut by another German, Adolf Rusch, in Strassburg in 1464, is generally credited with being the initial roman simply because to most modern eyes its connection with the later face seems more clearly demonstrable, less tenuous. Indeed, more conservative theorists are not entirely convinced that even the Subiaco type was close enough to roman to be so called, except in the light of very informed hindsight.)


Typography and Belgium

Belgium: A Note on the Type

article from Mark Lamster

Belgium: A Note on the Type

Belgium: A Note on the Type. (2021). Retrieved September 26, 2021, from Design Observer website: https://designobserver.com/feature/belgium-a-note-on-the-type/19868

Any discussion of Belgian typography naturally begins with Antwerp’s Plantin Press, founded in 1555 by the French emigre Christophe Plantin. Under his direction, and later under the oversight of his grandson Balthasar Moretus, the press, distinguished by its famous compass colophon, was the preeminent clearinghouse for humanist ideas in Northern Europe, and was renowned also for its elegant, beautifully made books. (Peter Paul Rubens, a childhood friend of Moretus, often contributed illustrations and designs, and also published with the house.) Today, a visit to the Plantin-Moretus Museum is one of the great pleasures of any trip to Antwerp. The old presses and type matrices look like they’re still in working order. I would suggest that there’s no more enjoyable place for the modern typophile to stroll than a quiet lane in Brussels or Bruges, Ghent or Antwerp. To each his own, we all have our favorites. I’m partial to the elegant curling serifs that mark an old Antwerp warehouse. Not hard to figure out why.


Article from otto.R

Plantin-Moretus Museum of Printing

Antwerp, Belgium

AS PRINT IS SLOWLY KILLED (or at least deeply altered) by the advent of the Internet, relics of the early era of print become even more novel. In the early 1500s, the printing press was less than a hundred years old, italic had recently been invented by Aldus Manutius, an Italian typographer, and in many places, printing was still a crime. Christophe Plantin, a printer from Paris, fled the city for Antwerp because printers were being burned at the stake for heresy.

In Antwerp, Christophe Plantin first began printing by making books for private households, then in 1555 he started the first commercial printing press and began printing books. As his operation grew, Plantin brought on Jan Moretus, who spoke Latin and Greek as well as modern languages, and soon became his son-in-law. The press continued for over three hundred years, until 1867. Their offices are now, appropriately, a museum of printing.

So what does this collection contain? A Bible from 1450? Check. Two of the oldest printing presses ever? Check. A Gutenberg Bible? Check. The Font Garamond? Check. Amazingly this museum houses the world’s only copy of the original Garamond letter dies. It was these catalogs of letter dies, called upon when a particular font is digitized, which form the basis for the Garamond font which you can now pull up in any text editor.

In 2002, UNESCO honored the museum as a World Heritage Site. It may soon be one of the few places we can go to learn about the history of physical print, seemingly an increasingly ancient art. (There are also lots of Rubens’ paintings, just because they can.)

In addition, you also get to visit the printer’s private home, showing a typical upper-end household from the early modern era. Even the garden still follows the early 17th-century style, including the actual plants and how they’re arranged, to give visitors a good idea of what this printing house looked like in its hay day.




  • Plantin is de stamvader van de negen generaties die in het huis en drukkerij zullen wonen en werken.
  • Plantin is getrouwd met Jeanne Rivière. Samen krijgen ze zes dochters en een zoon. Vijf dochters bereiken de volwassen leeftijd.
  • De dochters van Plantin konden al heel jong lezen en schrijven. Vanaf hun vijf jaar corrigeerden ze al mee teksten in het atelier.
  • Drie van zijn schoonzoons werken in Plantins bedrijf.


  • De Franse Christoffel Plantin trekt rond 1550 naar Antwerpen om er zijn drukkersbedrijf uit te bouwen.
  • In 1570 is zijn uitgeverij de grootste ter wereld.
  • In haar gloriedagen telt de drukkerij 22 persen en meer dan 80 werknemers
  • Zijn uitgeverij ‘Officina Plantiniana’ op de Antwerpse Vrijdagmarkt had filialen in Leiden en Parijs.
  • Plantin is niet enkel drukker en uitgever. Hij verkoopt ook kaarten, prenten en wereldbollen en hij heeft een winstgevende handel in kant.


  • Plantin was de favoriete uitgever van wetenschappers en humanisten.
  • Hij liet lettertypes maken die nu nog altijd in gebruik zijn, zoals ‘Garamond’.
  • Plantin drukte in het Latijn, Nederlands, Frans, Grieks, Spaans, Hebreeuws, Duits, Italiaans, Oud-Syrisch en Aramees.


  • De drukwerken waren religieus, liturgisch, humanistisch, wetenschappelijk, botanisch, taalkundig, geneeskundig, cartografisch en muzikaal van aard.
  • Plantin trekt de beste kunstenaars aan om de kruidenboeken van Dodoens, Clusius en Lobelius te illustreren. De boeken inspireren nog altijd plantenliefhebbers uit de hele wereld.
  • Een van Plantins meesterwerken is een bijbel van 48 kilo en 1788 vellen. Hier werd vier jaar aan gewerkt.
  • Drukkers overtroefden elkaar graag met luxedrukwerk en met piepkleine boekjes ter grootte van een gum. Plantin drukte een piepklein calendarium van 22 bij 35 millimeter.
  • Plantin verkocht in zijn winkel atlassen en kaarten van de belangrijkste aardrijkskundigen uit zijn tijd. Die waren nuttig en vaak ook heel mooi.



Geen enkele Belg heeft zo zijn stempel op de uitgeverswereld gedrukt als Christoffel Plantijn. De Franse Antwerpenaar is zonder twijfel de meest invloedrijke Europese drukker naast Johannes Gutenberg. Vandaag dragen scholen en uitgevers in België nog steeds zijn naam.

Eerlijk is eerlijk. Christoffel Plantijn is een ingeweken Belg. Hij werd in mei 1520 als Christophe Plantin in de Franse gemeente Saint-Avertin bij Tours geboren. Daar groeide hij in een bescheiden en niet zo gelukkig gezin op. Plantin was vijftien toen hij zijn vader voor het laatst zag en een aantal jaren later verloor hij zijn moeder aan de pest. Zonder enige steun van huis uit trok hij in verschillende Franse

Pas toen Plantijn de opdracht kreeg om de stedelijke administratie van Antwerpen in te binden, kwam zijn carrière helemaal van de grond. Hij opende in de daaropvolgende jaren zijn steden rond op zoek naar werk in de drukkerswereld. Uiteindelijk kwam Plantijn in 1550 als boekbinder samen met zijn vrouw in Antwerpen aan. Ondanks zijn opleiding in de drukkers- en boekbindersgilde moest hij eerst enkele jaren in de luxe-nijverheid aan de slag.

eigen winkel met de naam De Gulden Passer. Het embleem daarvan was dan ook een passer, vastgehouden door een hemelse hand. Als tekst bij het logo koos Plantijn voor de Latijnse spreuk ‘labore et constantia’ (‘door arbeid en standvastigheid’). Dat motto zou de rode draad doorheen zijn carrière worden. Vanuit het niets werkte Plantijn zich met een bewonderenswaardige daadkracht en discipline op tot persoonlijke drukker van koning Filips II. In diens opdracht drukte Plantijn de zogenaamde Biblia Polyglotta, een meertalige bijbel met voor elke taal een verschillend lettertype.


Bij het uitbouwen van zijn relaties ging Plantijn heel bedachtzaam en opportunistisch te werk. Tijdens de Beeldenstorm van 1566 bleef hij Spanje steunen en werkte zelfs in dienst van hertog Alva. Toen evenwel de Spaanse Furie in Antwerpen uitbraak, koos Plantijn eieren voor zijn geld en verhuisde hij voor bijna tien jaar naar het Nederlandse Leiden, waar hij als drukker in de universiteit aan de slag ging. Uiteindelijk keerde hij toch naar Antwerpen terug en stierf daar in 1589. Op dat moment was Plantijn de belangrijkste drukker van religieuze, liturgische en humanistische werken.


Omdat enkel nog Plantijns dochters leefden, lag de opvolging voor zijn drukkerij niet voor de hand. Hij koos ten slotte voor zijn één van zijn schoonzonen, Jan Moretus, om de drukkerij na zijn dood te leiden. Ook Moretus was van Franse oorsprong. Hij zette Plantijns werk verder en de drukkerij zou nog tot in de 19de eeuw een ontmoetingsplaats voor allerhande humanisten zijn. Vandaag is de oude drukkerij het Museum Plantin-Moretus geworden. Sinds 2005 staat het als eerste museum ooit op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Bezoekers uit de hele wereld leren er nu hoe Plantijn de boekdrukkunst van Gutenberg verder verfijnde.


Plantin and Moretus Reviews 


Andere interessante namen

  • Claude Garamond
    • Link with antwerpen – Garamond’s death and aftermath
    • By about 1561, Garamond had quietly died of unknown causes somewhere in France. In November 1561, following his death, his equipment, punches, and matrices were inventoried and sold off to purchasers including Guillaume Le Bé, Christophe Plantin, and André Wechel.[40] His wife was forced to sell his punches, which caused the typefaces of Garamond to become widely used for two centuries, but often with attributions becoming highly confused.[41] The chaotic sales caused problems, and Le Bé’s son wrote to Plantin’s successor Moretus offering to trade matrices so they could both have complementary type in a range of sizes.[35][42] Egelhoff-Berner brought out a specimen in 1592 of types by Garamond and others, which would later be a source for many Garamond revivals.[43]
    • The only major collection of original Garamond material in the Latin alphabet is that collected soon after his death by Christophe Plantin, based in [44][45] This collection of punches matrices now forms a major part of the collection of the Plantin-Moretus Museum in Antwerp, together with many other typefaces collected by Plantin from other typefounders of the period.[46] The collection has been used extensively for research, for example by historians Harry Carter and H. D. L. Vervliet.[47]
    • Wikipedia Contributors. (2021, June 15). Claude Garamond. Retrieved September 27, 2021, from Wikipedia website: https://en.wikipedia.org/wiki/Claude_Garamond
  • Johannes Gutenberg
    • Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (c. 1398 – 1468) was a German blacksmith, goldsmith, printer, and publisher who introduced printing to Europe. His invention of mechanical movable type printing started the Printing Revolution and is widely regarded as the most important event of the modern period.
    • His major work, the Gutenberg Bible (also known as the 42-line Bible), was the first printed version of the Bible and has been acclaimed for its high aesthetic and technical quality. In Renaissance Europe, the arrival of mechanical movable type printing introduced the era of mass communication which permanently altered the structure of society. The relatively unrestricted circulation of information—including revolutionary ideas—transcended borders, captured the masses in the Reformation, and threatened the power of political and religious authorities;
  • Matthias Jansz. van der GOESBETEKENIS & DEFINITIE
    • (Goes ?Antwerpen 1492). Was de eerste boekdrukker te Antwerpen, waar hij werkte van 1481 tot 1492.
    • In 1487 wordt hij in het Sint-Lucasgilde opgenomen en vestigt zich dan in het ‘Vogelhuys’ buiten de Cammerpoorte.Hij was gehuwd met Katline van der Meere, die mogelijk verwant was met de Delftse drukker Jacob van der Meer. Na zijn dood hertrouwde zij met de Antwerpse drukker Govaert Bac. Een 90-tal drukken zijn van hem bekend; meestal korte teksten in kwarto-formaat.

Bekende drukken van hem zijn: Boeck van Tondalus vysioen (1482) en Jan van Remmerswael, Der sondaren troest (1492).

van. (2020). Matthias Jansz. van der GOES – de betekenis volgens Encyclopedie van Zeeland. Retrieved September 27, 2021, from Ensie.nl website: https://www.ensie.nl/encyclopedie-van-zeeland/matthias-jansz-van-der-goes


Antwerp Type Society | APBC. (2018). Retrieved September 27, 2021, from ANTWERP. POWERED BY CREATIVES. website: https://www.apbc.be/creatives/antwerp-type-society

  • RADE, Gilles van den (Aegidius Radaeus)
    • drukkerboekverkoper te Franeker (1586-1611). Eerste en grootste academiedrukker (ook Statendrukker).
    • Kwam uit Antwerpen, waar hij op Plantijns drukkerij en ook zelfstandig had gewerkt. Zijn werk behoort tot het beste van die tijd.
    • had een mooi drukkersmerk. Zijn zoon Abraham en kleinzoons Jan en Pieter trachtten in Lwd. de traditie voort te zetten, zonder veel succes.Zie: Het Grafisch Museum viii, nr. 3, en Franeker Cour. (1941); Leeuw. Cour. (11.12.1954}.
    • De collectie van het Museum Plantin-Moretus telt maar liefst 14.000 houtsneden: meesterlijk in hout uitgesneden tekeningen. Stuk voor stuk staaltjes van puur vakmanschap. Te mooi om in de kast te laten liggen. Dus nodigde het museum in de zomer van 2020 acht kunstenaars uit om er professioneel iets mee te doen. Het levert mooie resultaten op. Bekijk op Impressed by Plantin en beoordeel zelf. En ga er ook zelf mee aan de slag.
  • Plantin Instituut voor Typografie
    • Het Plantin Instituut voor Typografie organiseert Posthogeschool-opleidingen Expert classes Typografie & Vormgeving. Als autonoom instituut biedt het een uniek 2-jarig curriculum aan waarin theoretische inzichten en historische achtergronden gecombineerd worden met actuele technische kennis en praktische vaardigheden. Ben je geïnteresseerd in korte opleidingen, dan kun je kiezen uit korte modules die onderdeel zijn van de Expert classes Typografie & Vormgeving. Daarnaast organiseren we practica Expert class Type design, Expert class Boekontwerp en een summerschool, die jaarlijks worden gegeven.

Antwerp type society

Letters, typography and text for creatives and aficionados

Antwerp Type Society is een community voor iedereen die interesse heeft in typografie, lettering en tekst in vorm.


Antwerp Type Society is een organisatie voor en door creatives die zich voornamelijk bezig houden met het ontwerpen van, of een sterke interesse hebben in, letters en tekst. Met hun platform wil ATS professionele ontwerpers, gemotiveerde beginners en enthousiaste liefhebbers samenbrengen, inspireren en informeren. Dat doen ze aan de hand van workshops, lezingen, expo’s, wandelingen, filmavonden, … met nationale en internationale gasten uit de typografische wereld.


ATS omarmt de diversiteit van typografie in de allerbreedste zin van het woord: van graffiti en street art rond lettering tot kalligrafie tot printtechnieken, nieuwe typografische technologie enzovoort. Op de eerste plaats staat passie voor letters, iedereen die deze liefde deelt is welkom bij Antwerp Type Society.


ATS is een dynamisch centrum voor het vieren van typografie in al haar vormen, maar ook voor kwalitatieve scholing en onderzoek. Daarnaast bouwt Antwerp Type Society graag bruggen naar gelijkaardige netwerken wereldwijd. Iedereen met een gezonde interesse in alles wat met typografie te maken heeft is welkom.